Phí lưu container và phí lưu bãi phát sinh khi lô hàng nằm ở cảng hoặc khi chủ hàng giữ container lâu hơn số ngày miễn phí. Lý do thường gặp là chứng từ tới trễ, thủ tục hải quan vướng, hàng phải kiểm tra chuyên ngành, hoặc chủ hàng chưa sắp xếp xe và kho. Cách tránh là thương lượng thời gian miễn phí từ trước và chuẩn bị mọi giấy tờ trước khi tàu cập cảng.
Chào bạn, đây là Nhà Thương Gia. Có những khoản tiền không ai báo giá lúc chốt đơn, nhưng lại xuất hiện trên hoá đơn cuối cùng với con số khiến chủ hàng giật mình. Phí lưu container là khoản nổi tiếng nhất trong số đó. Tập này mình gỡ nó ra cho rõ.
Ba khoản phí hay bị gọi lẫn với nhau
Khoản thứ nhất là phí lưu container tại cảng, hãng tàu thu khi container chứa hàng của bạn nằm trong cảng quá số ngày miễn phí mà chưa được kéo ra. Container là tài sản của hãng tàu, nằm chờ là họ mất cơ hội dùng nó cho chuyến khác.
Khoản thứ hai là phí giữ container ngoài cảng, cũng do hãng tàu thu, khi bạn kéo container về kho để dỡ hàng mà chưa trả container rỗng lại đúng hạn. Hàng đã ra khỏi cảng nhưng hộp thì vẫn đang tính ngày.
Khoản thứ ba là phí lưu bãi, thường do cảng hoặc đơn vị khai thác bãi thu, cho việc chiếm chỗ trong bãi. Khoản này độc lập với hai khoản trên, nên có lúc bạn phải trả cả hai bên cùng lúc cho cùng một container.
Tên gọi các khoản này ở mỗi cảng, mỗi hãng có thể khác nhau một chút, và cách tính thường tăng dần theo số ngày quá hạn. Hãy xin biểu phí cụ thể từ hãng tàu và cảng cho tuyến của mình.
Vì sao hàng bị nằm lại ở cảng?
Lý do phổ biến nhất là chứng từ. Vận đơn gốc chưa tới, giấy chứng nhận xuất xứ chưa có, hoá đơn ghi sai phải sửa. Với hàng nhập khẩu, thiếu một tờ là chưa làm thủ tục được, mà ngày miễn phí thì bắt đầu tính từ khi tàu cập.
Lý do thứ hai là kiểm tra chuyên ngành. Nhiều mặt hàng phải có kết quả kiểm dịch, kiểm tra an toàn thực phẩm hay chất lượng trước khi thông quan. Nếu đăng ký muộn hay mẫu phải gửi đi phân tích, thời gian chờ có thể kéo dài.
Lý do thứ ba là chủ hàng chưa sẵn sàng: kho chưa trống, chưa thu xếp được tiền nộp thuế, hoặc đang tranh chấp với người bán nên chưa muốn nhận hàng.
Và lý do thứ tư là tắc nghẽn bên ngoài: cảng ùn, thiếu xe, mùa cao điểm. Trường hợp này khó tránh hơn, nhưng càng chuẩn bị sớm càng ít bị ảnh hưởng.
Thương lượng thời gian miễn phí từ trước
Số ngày miễn phí không phải lúc nào cũng cố định. Với chủ hàng có lượng hàng đều hoặc thông qua đại lý giao nhận lớn, hãng tàu thường chấp nhận cho thêm ngày miễn phí nếu đề nghị ngay khi đặt chỗ hoặc ký hợp đồng cước.
Nếu bạn biết mặt hàng của mình thường phải kiểm tra chuyên ngành lâu, hãy tính trước và xin thêm ngày từ đầu. Xin sau khi đã phát sinh phí thì khó hơn nhiều.
Khi so báo giá cước, đừng chỉ nhìn con số cước. Một hãng cước rẻ hơn mà ít ngày miễn phí có thể đắt hơn một hãng cước cao hơn nhưng cho nhiều ngày, nếu hàng của bạn hay phải chờ.
Hãy ghi số ngày miễn phí đã thoả thuận bằng văn bản, kèm điều kiện áp dụng. Lời hứa miệng của nhân viên kinh doanh thường không được bộ phận thu tiền công nhận.
Chuẩn bị gì trước khi tàu cập?
Với hàng nhập, hãy đòi người bán gửi bản nháp chứng từ ngay khi tàu chạy để kiểm tra. Sai chỗ nào sửa ngay khi hàng còn trên biển, đừng chờ hàng tới mới phát hiện.
Đăng ký kiểm tra chuyên ngành sớm nhất mà quy định cho phép, chuẩn bị sẵn hồ sơ, hẹn trước cơ quan kiểm tra nếu được. Thu xếp sẵn tiền thuế và phí để khi tờ khai được chấp nhận là nộp ngay.
Thu xếp xe và kho trước. Nếu kho chưa trống, cân nhắc dỡ hàng tại cảng chuyển về kho tạm để trả container sớm, tuỳ chi phí bên nào rẻ hơn.
Với hàng xuất, rủi ro tương tự nằm ở việc lấy container rỗng về đóng hàng quá sớm hoặc hạ container vào cảng quá muộn. Hãy khớp lịch sản xuất với lịch tàu để container không nằm chờ vô ích.
Khi phí đã phát sinh thì xử lý thế nào?
Đầu tiên hãy xin bảng kê chi tiết: container nào, từ ngày nào, mức phí từng ngày, cơ sở tính. Đối chiếu với số ngày miễn phí đã thoả thuận. Sai sót trong cách tính không hiếm.
Nếu nguyên nhân chậm trễ thuộc về bên khác, chẳng hạn người bán gửi chứng từ trễ hoặc sai, hãy lưu bằng chứng và xem hợp đồng mua bán có điều khoản nào cho phép đòi lại không. Đây là lý do nhiều hợp đồng có điều khoản về thời hạn gửi chứng từ.
Có thể đề nghị hãng tàu giảm phí, nhất là khi bạn là khách hàng đều đặn hoặc nguyên nhân nằm ngoài tầm kiểm soát. Không phải lúc nào cũng được, nhưng hỏi lịch sự thì không mất gì.
Và ghi lại thành bài học: lô này chậm vì đâu, lô sau phòng thế nào. Phí lưu container là cái giá của việc không chuẩn bị, trả một lần là đủ để nhớ.
Câu hỏi thường gặp
Ngày miễn phí bắt đầu tính từ khi nào?
Thường bắt đầu từ ngày tàu cập cảng hoặc ngày container được dỡ xuống, tuỳ quy định của hãng tàu. Hãy hỏi rõ mốc tính trong báo giá để không hiểu nhầm.
Ai chịu phí lưu container khi người bán gửi chứng từ trễ?
Về nguyên tắc người nhận hàng trả cho hãng tàu trước. Việc đòi lại từ người bán phụ thuộc hợp đồng mua bán, nên nên có điều khoản rõ về thời hạn gửi chứng từ và trách nhiệm chi phí phát sinh.
Hàng xuất khẩu có bị phí lưu container không?
Có. Nếu lấy container rỗng về đóng hàng mà giữ quá lâu, hoặc hàng đã hạ bãi nhưng lỡ tàu phải chờ chuyến sau, có thể phát sinh phí theo quy định của hãng tàu và cảng.
Có cách nào trả container sớm khi kho chưa sẵn?
Có thể dỡ hàng ra kho tạm hoặc kho ngoại quan gần cảng rồi trả container rỗng. Cách này có chi phí bốc dỡ và thuê kho, nên cần so với phí giữ container để chọn.
Phí lưu container có được thương lượng giảm không?
Đôi khi có, đặc biệt với khách hàng thường xuyên hoặc khi chậm trễ do lý do khách quan. Nên trao đổi qua đại lý giao nhận hoặc bộ phận chăm sóc khách hàng của hãng tàu.
